Toyisten

Een stijl of stroming in de kunst ontstaat niet van de ene dag op de andere, maar vaak als aanvulling of als reactie op andere stijlen. Maar ook door opvattingen van verschillende culturen of een combinatie daarvan ontstaan verschillende ideeën en ideologieën die tot een bepaalde beweging kunnen leiden.
Het ego tijdperk waarin we nu al zo’n 25 jaar opereren was voor mij een van de grote beweegredenen om een andere weg in te slaan.
Manifest
De naam Toyisme ontstond in 1990 toen ik een grafisch werk maakte met de titel “ Ontsnapping van computerspinnen”. Dit grafische werk bestaat uit krachtige lijnen die samensmelten tot vlakken die enerzijds op zich zelf staan en anderzijds tot geheel nieuwe vormen leiden. Een speelse vertoning van kleuren en de combinatie tussen figuratief en abstract vormen dwingt de kijker tot een zoektocht in het lijnen- en kleurenspel. Grote computers veranderen in spinnen en zijn op zoek naar de werkelijkheid. Het was dit werk en later meerdere soortgelijke werken die aan de wieg stonden van de stijl Toyisme begin jaren negentig. Maar het duurde nog twee jaar voordat de bundeling van kenmerken en haar symboliek, het spelletje Super Mario speelde hierin zelfs een rol, voldoende kracht en energie uitstraalden om te worden beschreven in een manifest. Dat geschiedde op 5 september 1992, letterlijk ondergronds in een verbouwde kelder zonder ramen in het centrum van Emmen. Nog ouderwets met pen geschreven zag het Toyisme en haar opvatting over kleur, vorm en techniek officieel het daglicht.
Een geheim manifest van niet meer dan een aantal A-viertjes, moest de grondslag van een nieuwe stijl in de kunst gaan worden.
Ontwikkeling
De stijl Toyisme is op te splitsen in twee periodes. Periodes die zowel artistiek als persoonlijk geheel uiteenlopen; de eerste periode duurde ongeveer 7 jaar (1992 tot 2000) en de periode van 2002 tot en met het heden.
De eerste periode laat zich het makkelijkst omschrijven als een driemanschap dat vaak als tweemanschap heeft geopereerd en gefunctioneerd. Exposities werden centraal vanuit de eigen galerie in Emmen georganiseerd. De figuratieve schilderijen waren simplistisch van opzet, in surrealistische thema’s geschilderd en vaak voorzien van vrolijke en lichte kleuren. Een belangrijk element in deze periode was de terugkering van een vast beeldmerk (computer, spaceshuttle en beertje) in ieder schilderij.
Dit steeds terugkerend beeldmerk dat later juist als zeer beperkend werd ervaren, heeft er wel toegeleid dat de stijl herkenbaar werd. Op speelse manier werd het beeldmerk toegevoegd aan de thematiek; Spaceshuttles die aan het polstok hoogspringen waren of computers die gebakken eieren produceerden. Het kon allemaal. Aan de andere kant werd een deel van de schilderijen vaak bestempeld als kinderkamerkunst. Een uitspraak die destijds niet door ons werd gewaardeerd en gedeeld, maar achteraf wel een grote kern van waarheid in zich blijkt te hebben. Immers, beertjes zijn nou eenmaal een veelvoorkomend item op baby- en kinderkamers.
Voor mij persoonlijk geldt dat de eerste jaren noodzakelijk zijn geweest om tot een veel groter geheel te komen. De basis was goed maar de stijl stond nog in de kinderschoenen en moest nog heel veel ontwikkeling doormaken. Die ontwikkeling kwam pas later met de komst van nieuwe kunstenaars.
Overgang
Het jaar 2001 was een overgangsjaar. Het Toyisme als driemansbeweging bestond niet meer. De koek was op. Doelen voor de toekomst waren tegenstrijdig en opvattingen over groei en ontwikkeling werden niet langer gedeeld. Ieder ging zijn eigen weg. Het was tijd voor bezinning. Voor mij als geestelijk vader van Toyisme hield ik vast aan deze stijl en voelde ik dat de voorgedane situatie tot nieuwe inzichten zou leiden. Ik ging op reis door Azie en herschreef het manifest op een aantal punten en gaf het Toyisme een nieuwe visie mee.
We schrijven 2002. Het sterk egocentrische karakter dat diep in de kunst is geworteld werd de basis voor een andere filosofie; het individu moest ondergeschikt zijn aan de groep zonder in te boeten op persoonlijk vlak en kwaliteiten. Als enige overgebleven exponent van het Toyisme ging ik, zoals ook in 1992, op zoek naar nieuwe geestverwanten; een gemengde groep van professionle kunstenaars uit de hele wereld met verschillende cultuurachtergronden werkend in diverse disciplines die de stijl kunnen beinvloeden en verrijken en belangrijk, die de kunst op de voorgrond plaatsen en niet zichzelf.
Filosofie
In de kunst heb je het voorrecht, en ben je ook in de positie om je eigen verhaal te vertellen. Dat geeft een gevoel van vrijheid.
Als je deze vrijheid kunt bundelen met andere geestverwanten ontstaat er een band, een ongeschreven magie die elkaar aanvult en inspireert. Dit was o.a. de uitgangspositie voor het nieuwe Toyisme. Een sterke samenwerking tussen mensen die zich kunnen distantieren van het ego dat in onze samenleving te diep is doorgedrongen. Dit is ook de reden waarom alle huidige Toyistische kunstenaars onder een pseudoniem schilderen: ze lijken anoniem, maar maken deel uit van het Toyisme als geheel dat ze samen representeren.
Het nieuwe elan
Met zeventien kunstenaars uit binnen – en buitenland werken we thans in Toyisme. Het is een hechte groep met verschillende achtergronden maar tegelijkertijd met gelijkgestemde opvattingen hoe deze kunst te ervaren en hoe elkaar te insprireren. Toyistische kunst van na het jaar 2000 laat een sterk besef zien van meer dan alleen de onderwerpen die onze tijden globaal beïnvloeden, maar ook het plezier dat we hebben in het leven.
Van ecologie en milieuvervuiling tot onze liefde voor de aarde en de dieren… Van oorlogen, en toch de hoop op wereldvrede… Van de innerlijke, individuele worstelingen, tot de zoektocht naar zelfverbetering. Toyisme is meer dan ooit een kunststijl met een boodschap. Verhalen komen tot uitdrukking door middel van symbolen, heldere kleuren en uiterst nauwgezette details.
Omvangrijk project
De Stip in Emmen, een oud gasoverslagvat van 22 meter hoog en een oppervlakte van 1250 m2, heeft de huidige groep Toyisten nog dichter bijelkaar gebracht. Het zeer grootschalige project dat begon op 14 juli 2009 en maar liefst 8 maanden heeft geduurd, is door 17 Toyisten uit binnen- en buitenland geschilderd. Totaal is er 6000 uur aan gewerkt. Dat vergt veel van de kunstenaars, zowel persoonlijk als zakelijk. Bijna 24/7 zijn we bijelkaar geweest en hebben heel veel dingen gedeeld en geleerd. Dit project zullen we nooit vergeten en we hopen dat we veel mensen een plezier doen met het resultaat.